Taşların Sertlik Derecesi(Mohs Skalası)

SERTLİK DERECESİ

Minerallerin aşınmaya ve çizilmeye karşı gösterdikleri dirençtir. Bu nedenle sertlik, mİİİnerallerin çizilebilirlik özelliği olarak da nitelendirilebilir. Bu özellik,minerallerin kristal yapıları ve atomları arasındaki bağ kuvveti ile ilgilidir. Bağ kuvvetleri arttıkça taşın sertliği de artar. Örneğin aynı elementten (karbondan)
oluşan Elmas en sert mineralken, Grafit en yum uşak taştır.Bir taşın hangi taş olduğunu belirlemenin metotlarından biri, sertlik derecesini test etmektir. Ancak aynı sertliğe sahip birçok taş bulunduğundan, olmayanları eleme yöntemi olarak kullanılabilir.

Bir taşın sertliği izafidir. En yumuşağı olan TALK taşının sertliği (1), en sert taş olan ELMAS (10) sertlikte kabul edilmiş ve diğer taşların sertliği bunlara göre belirlenmiştir. Bu belirleyiş bile varsayıma dayanır. Çünkü sertlik derecesi 10 kabul edilen Elmasın gerçek sertlik derecesi 1500 iken, sertlik derecesi 9 kabul edilen Yakut ve Safirin gerçek sertlik derecesi 400dür. Temel olarak sıralarsak TALK, GRAFİT (1), JİPS (2), KALSİT (3), FLORİT
(4), APATİT (5), MİKROLİN (6), KUVARS, AMETİST, SİTRİN (7), TOPAZ (8),KORUNDUM, SAFİR, YAKUT (9), ELMAS (10) sertliktedir.Bu skalaya göre bazı materyallerin sertlikleri de şöyledir: TIRNAK (2,5), ALTIN ve GÜMÜŞ (2,5 – 3), BAKIR PARA (3), PLATİN (4 – 4,5), DEMİR (4,5), BIÇAK AĞZI (5,5), CAM (6 – 7), PİRİT (6 – 6,5), SERTLEŞTİRİLMİŞ ÇELİK (7+)

Sertlik derecesinin bu şekilde belirlenmesinin sebebi, daha sert olanın daha yumuşak olanı çizmesidir. Örneğin tırnakla çizilebiliyorsa taşın sertlik derecesinin 1 veya 2 olduğunu, dolayısıyla TALK, JİPS, SELENİT veya HALİT olduğunu anlarız. Aynı zam anda taşın, sertlik derecesi daha yüksek taşlardan biri olmadığı anlaşılır. Elmas tüm taşları çizebilirken, Safir taşı Elmas hariç tüm taşları çizebilecektir. En güvenilen yöntem sertlik dizininde verilen taşlarla bir başka taşı çizmektir. Çizen taş, çizilen taştan daha sert demektir.Önemli bir başka husus da, taşların farklı yüzeylerinde farklı sertlik derecesi bulunabilmesidir. Örneğin Kiyanit taşının sertliği uzunlamasına 4,5 – 5,0 arasında iken, yanlamasına 7,0 – 7,5 arasındadır.

Takip edilen ,,,,,,,