Reçetesiz Satılan Sindirim Enzimleri

Altta yatan ciddi bir hastalığınız olmadan gaz, şişkinlik, hazımsızlık gibi yakınmalara sahipseniz, reçetesiz satılan sindirim enzim takviyelerini (SET) kullanabilirsiniz. Ancak SET seçimi, dozu ve zamanı doğrudan pazarın kontrolündedir.

Yetersiz sindirimin altında yatan başlıca iki neden, yaşa bağlı sindirim enzimlerinin azalması ve mikrobiyom (bağırsaklardaki bakteri topluluğu) dengesizliğidir. Akdeniz tarzı diyetler, sindirimi kolay ve sağlığımız için iyi olan bütün bitkisel besinleri kapsamaktadır. Ancak birçok insan sağlıklı beslenirken bile sindirim problemi yaşayabilmektedir. Bu durum sindirim rahatsızlıkları ve gıda intoleransındaki artışla sonuçlanmaktadır.

Pankreas enzimlerini kombine olarak içeren SET kullanımı yaygındır. Bunlar lipazlar, amilazlar ve proteazları birlikte içermektedir.

Sadece proteinleri sindirenler SET ise ananastaki bromelain, papayadaki papain ile domuz, sığır gibi hayvanların pankreasından elde edilen tripsin ve kimotripsindir.

Bir diğer SET tercihi, incebağırsak cidarında üretilen laktaz enziminin eksikliği durumunda laktaz enziminin dışarıdan takviye şeklinde verilmesidir. Ülkemizdeki insanların %75’inde laktaz enzimi yetersiz üremektedir.

Reçetesiz olarak elden satılan sindirim enzim takviyelerinden (SET) en sık kullanılanlarına birlikte göz atalım.

Alfa-galaktosidaz

Alfa-galaktosidaz, fasulye gibi bakliyatlardaki karbonhidratların sindirimine katkı sağlamak için tercih edilen bir sindirim enzimidir. En yaygın olarak bilinen alfa-galaktosidaz takviyesi ABD’de Beano ticari ismi ile bilinir.

Laktaz

Sütte bulunan doğal şeker olan laktozu parçalayan laktazdır. Yeterli laktaz enzimi olmadığında, laktoz kalınbağırsak içine sindirilmemiş olarak ulaşır. Bu, laktoz intoleransının belirleyici özellikleri olan kramp, gaz ve ishal gibi şikâyetlerin ortaya çıkması ile sonuçlanır. Laktaz intoleransı olduğu düşünülen kişiler laktaz enzimi içeren hap ya da solüsyonları öğünlerinden önce alıdır. Bazıları ise süte laktaz enzimi eklenerek elde edilen laktozsuz süt tüketmeyi tercih eder. Bu yaklaşımlar ile laktoz intoleransı şikâyetlerinin ortadan kaldırılması mümkündür.

Ülkemizde ve dünya da sık izlenen gaz, şişkinlik, karın krampı ya da ishalin nedeni laktoz intoleransıdır. Bu durumun sindirim sistemi ile ilgili şikâyetleri olanların teşhisinde ilk olarak akla getirilmesi büyük önem taşır.

Bromelain

Ananasta bulunan bromelain, proteinleri sindiren enzimdir. Ancak bromelain kan inceltici ilaçlar ile etkileşime girebilir.

Sindirim enzimi takviyeleri ayrıca antiasitler ve bazı diyabet ilaçları ile etkileşime girebileceğinden, etiket okuması yapılarak tüketilmelidir.

Pepsin

Midede proteinlerin parçalanabilmesi için mevcut pepsinojenin mide suyundaki HC1 ile aktive edilip pepsine dönüşmesi gerekmektedir.

Kronik atrofik gastrit olgularında parietal hücrelerden HCI asit salınımı azalmıştır. Her ne kadar pankreastaki tripsin ve kimotripsin gibi proteazlar da protein sindiriminde önemli rol oynasa da, pepsin takviyeleri hazmı kolaylaştırabilir. Böyle bir durumda ülkemizde de olan bu sindirim enzimlerinin her ana öğünle birer kez alınması yarar sağlayabilir.

Gereksiz yere uzun süre PPI ya da H2RA olarak bilinen mide asidi baskılayıcı ilaç kullanımı, midedeki HCI salımmını sekteye uğratır.

Halbuki HCI, sindirimin anahtar enzimidir; sadece midede pepsinojenin pepsine dönüşmesi için değil, pankreas enzimlerinin aktive olması için de gereklidir. Son bilimsel araştırmalarda sindirim sorunu yaşayanlarda, mide asidi yüksek değil düşük bulunmuştur. Mide asit azlığının en sık nedeni yaşlılık, mide asit baskılayıcı ilaçlar, daha azda mide operasyonlarıdır (rezeksiyon ve vagotomiler).

Takip edilen ,,,,,,,