Koenzim Q10 Nedir?

Koenzim Q10 yağda eridiğinden, tüm hücre zarlarında ve yağları taşıyan proteinlerin yapısında bulunur. Koenzim Q10 yağda eriyen bir bileşiktir, mitokondriumda ATP üretiminde rol alır ve çok güçlü bir antioksidandır. Kalp hastalıkları, kronik böbrek hastalıkları, diyabet ve karaciğer hastalıklarında özellikle faydalıdır.

Hücre içinde enerjinin oluşturulması sırasında koenzim Q10’a ihtiyaç vardır. Yaş ilerledikçe vücuttaki Q10 miktarı azalırken buna paralel olarak kalp kasları da yeterince Q10’dan istifade edemez. Antioksidan özelliği olan koenzim Q10’un vücudumuzda yapılabilmesi için B6 vitaminine ihtiyaç vardır. Koenzim Q10 vücudumuzda yapıldığı gibi, bazı gıdalar yoluyla da alınabilir. Kırmızı et, tavuk eti, balık, soya fasulyesi, soya yağı, ceviz, badem, sebze ve meyvelerde belli miktarlarda koenzim Q10 vardır. Yapılan klinik çalışmalarda koenzim QlO’un damarların içini saran endotel isimli zarın daha iyi görev yapmasını sağladığı gösterilmiştir. Endotel isimli yapı görevini iyi yapamaz ise yeterli derecede nitrik oksit gazı oluşturulamaz ve damar sertliği oluşumuna zemin hazırlanmış olur. Takviye olarak dışarıdan alınan koenzim Q10 ile kan düzeylerinde artış meydana geldiği görülmüştür. Kolesterol düşürücü kimyasal statin grubu ilaç alanlarda kalp ve iskelet kaslarında koenzim Q10 düzeyinde %40 azalma olduğu saptanmıştır. 2016 yılında Sanoobar M ve diğer arkadaşlarının Nutrneurosci dergisinde yayınladıkları makalede, multipl skleroz hastalarında yorgunluk ve depresyon tedavisi için koenzim Ql0 takviyesi ile klinik kontrollü bir çalışma bildirilmiştir. Bu çalışmanın amacı MS hastalarında Q10 takviyesinin yorgunluk ve depresyon üzerindeki etkisini araştırmaktır. 12 hafta boyunca randomize, çift kör, plasebo kontrollü gerçekleştirilen çalışmada günlük 500 mg Q10 alan MS hastaları yorgunluk şiddeti ölçeği (FSS) ile depresif belirtileri değerlendirmek için kullanılan Beck depresyon envanteri (BDI) kullanılarak değerlendirilmiştir. Sonuçlar MS hastalarında günlük 500 mg alınan Q10 takviyelerinin hem yorgunluk, hem de depresif belirtileri iyileştirebileceğini göstermiştir.

Piyasada tablet, kapsül, likit olarak satılan koenzim Q10 takviyeleri yağda eridiğinden bir miktar zeytinyağı ile birlikte alınması durumunda daha faydalı olmaktadır. Kullanılması gereken dozlar kişiden kişiye değişmektedir. Genellikle 100-200-300-400 mg’lık dozlar halinde satışı vardır.

Koenzim Q10’un faydalı olduğu durumlar

  • Konjestif kalp yetmezliğinde oldukça faydalıdır.
  • Bypass ve kalp kapağı ameliyatı geçirenlerde yararlıdır.
  • Kolesterol ilacı statinlerin kaslarda yaptığı miyopatiye engel olur. Birlikte alınması uygundur.
  • Trigliserid düzeylerinde azalma yapabilir.
  • Migren ataklarını azaltmada faydalıdır. Yapılan randomize, plasebo kontrollü, çift kör, çok merkezli bir araştırma, Q10, riboflavin ve magnezyumdan oluşan kombine tescilli bir besin takviyesinin kullanımında migren ataklarının ve hastalık yükünün plaseboya kıyasla istatiksel olarak önemli ölçüde azaldığını göstermiştir.
  • Karaciğer yağlanmasında faydalı olur.
  • Hipertansiyonlu hastalarda tansiyon ilaçlarıyla birlikte 120 mg/ gün dozunda alındığında faydalı olabildiği bildirilmiştir, ancak uzun sürede nasıl etki yaptığı bilinmiyor.
  • Kardiyomiyopati denilen kalp hastalığında faydalı olduğu iddia edilmiştir.
  • Diyabet, yani şeker hastalığında faydalı olduğu saptanmıştır.
  • Kronik böbrek yetmezliği olan ve hemodiyalize giren hastalarda faydalı olmuştur.
  • Parkinson hastalarında 1200mg/gün dozunda faydalı olabileceği iddia edilmiştir.
  • Sperm sayısını ve hareketini artırdığı iddia edilmiştir.
  • Damar sertliğini önlediği tam ortaya konamamıştır.
  • Bazı çalışmalarda atletik performansı artırdığı, bazılarında artırmadığı saptanmıştır.

Coumadin kullananlarda ilacın etkisini azaltır. Bu ilaçları alanlar koenzim Q10 alırken dikkatli almalıdır.

12 haftalık randomize bir klinik çalışmada çok sık büyük tuvalete (defekasyon) giden bağırsak hastalarında ubuquinol aliminin sıklıkta azalma yaptığı saptanmıştır.

Öğrenme güçlüğü çeken çocukların kanında koenzim Q10 seviyesi düşük bulunmuştur.

Fibromiyalji tedavisinde yaralı etkileri vardır.

Kronik yorgunluk tedavisinde kullanılır. Her iki hastalıkta da düşük Q10 seviyeleri bulunmuştur.

Takip edilen ,,,,,,,,