D Vitamini Yetmezliği Nasıl Anlaşılır

D vitamini eksikliği olup olmadığını anlamak için kandaki 25 (OH) D3 düzeyi ölçülmelidir. Kanımızda dolaşan D vitamininin çoğu 25 (OH) D3 şeklinde bulunmaktadır. Kandaki D vitamini (25 OH D3) düzeyi 30 ng/ml’den az ise D vitamini yetmezliği vardır. Böbrek yetmezliği olanlarda ise kanda 1,25 OH D3 bakılır.

D vitamini azaldıkça kanda paratiroid hormonu artar. Ancak magnezyum eksikliği varsa, D vitamini eksikliğinde paratiroid hormonu yükselmez.

Kandaki D vitamini düzeyi 20 ng/ml’den 32 ng/ml’a çıkarıldığında incebağırsaklardan kalsiyum emiliminin %45-65 oranında arttığı saptanmıştır. Kandaki D vitamini 30 ng/ml’dan fazlaysa yeterli D vitamini vardır denir. Bu tanımlamaya göre, dünyada 1 milyar insanda D vitamini eksikliği olduğu saptanmıştır. Menopozdaki kadınların %50’sinde vitamini eksikliği vardır. Ülkemizde de çocuk ve genç erişkinlerin %30-50’sinde D vitamini eksikliği vardır. Yılda bir defa kanda 25 (OH) D3 vitamin düzeyine bakmak, bazı hastalıklardan ve kemik erimesinden korunmak için çok önemlidir.

Kandaki 25 OH D3 vitamin düzeyi 10 ng/ml’dan az ise şiddetli D

vitamini eksikliği vardır. D vitamini düzeyi devamlı olarak 10 ng/ml’ın altındaysa, önce kemiklerde ve kaslarda ağrı, sonra da kemik erimesi gelişir.

Genetik olarak D vitamini düşüklüğü olan insanlarda ölüm oranının daha yüksek olduğu, yapılan çalışmalarda ortaya konmuştur.

D vitamini yetmezliği halen çocuklarda ve erişkinlerde yaygındır. D

vitamini yetmezliği varsa besinlerle alman kalsiyumun ancak %15-30’u bağırsaklardan emilebilir ve bu nedenle kan kalsiyum seviyesi düşer.

D vitamini eksikliği, alınan besinlerin içeriğinin D vitamini yönünden zayıf olması veya güneş ışığından yeterince faydalamlamaması sonucu ortaya çıkar. Raşitizm ve osteomalazi, D vitamini eksikliğinde ortaya çıkan kemik hastalıklarıdır.

Çocukluk ve gelişme çağında D vitamini eksikliği varsa, kemiklerde raşitizm denen hastalık oluşur. Raşitizm hastalığında kemiklerde mineral eksikliği vardır. Bu nedenle kol ve bacak kemikleri eğrilir, bıngıldaklar geç kapanır ve kaburgalarda bozukluklar oluşur.

Erişkinlerde ise D vitamini eksikliğinde osteomalazi denen kemik hastalığı (kemik yumuşaması) oluşur. Bu hastalarda kemiklerdeki mineraller kaybolur ve sonuçta kemik ve eklem ağrıları gelişerek kemikler, eklemler güçsüzleşir, kırılgan bir yapıya sahip olur.

Erişkinlerde D vitamini eksikliği oluşursa kanda kalsiyum düşmeye başlar ve vücut bu düşüklüğü önlemek için paratiroid bezlerinden paratiroid hormonunun salgısını artırır ve artan paratiroid hormonu kemiklerden kalsiyum çekerek kan kalsiyumunu yükseltir. Bu nedenle, vitamin D eksikliği olan kişilerin kanlarında paratiroid hormon düzeyi yüksek çıkar. Demek ki kan kalsiyumunda hafif düşüklük ve paratiroid hormonunda hafif fazlalık D vitamini eksikliğinin belirtisidir.

Otuz yaşına kadar olanların %30’unda D vitamini eksikliği vardır. Yaşlılıkta ve güneş görmeyen kişilerde eksiklik daha fazla saptanır. Şişman kişilerinde çoğunda D vitamini eksikliği oluşabilmektedir. Şişman kişilerin kanlarındaki D vitamini yağ hücrelerinde birikir ve kullanılamaz.

D vitamininin hafif eksikliğinde osteoporoz dediğimiz kemik erimesi ortaya çıkar. Şiddetli eksikliğinde ise raşitizm ve osteomalazi denen kemik hastalıkları ve kas güçsüzlüğü oluşur. Osteoporozda kemik ağrısı olmazken, osteomalazide kemik ağrısı oluşur. Osteomalaziyi anlamak için sternum kemiğine (göğüste, öndeki iman tahtası denen kemik) ve bacak kemiğine basmakla ağrı oluşur. Bu nedenle, kemik ve kas ağrısı olanlarda D vitamini düzeyine bakmakta fayda vardır.

D vitamini az olan gebelerde preeklampsi denen hastalık daha fazla görülmekte ve çocuklarında astım hastalığı riski artmaktadır.

Omega-3 ile beraber D vitamini verilen otizmli hastalarda kısmi fayda görülmüştür.

Takip edilen ,,,,,,,