Çinko Nedir ?

Çinko, vücudumuzdaki birçok enzimin ve insülin hormonunun yapısında bulunan önemli bir mineraldir. Çinko, vücudumuzda çoğunlukla iskelet kemikleri ve kaslarda bulunur ve toplam miktarı 2-3 gramdır. Vücut çinkosunun %30’u kemiklerde bulunur. Kaslarda ise vücut çinkosunun %60’ı bulunur. Göz, prostat, cilt, karaciğer ve pankreas bezinde de çinko fazla miktarda vardır. Kemiklerde bulunan çinko diyetle alınan çinkodan etkilenir. Vücutta çinko kalmayınca kemikteki çinko kullanılmaya başlanır. Bağırsaklardan emilmesi için pankreasın salgıladığı enzimlere ihtiyaç vardır. Çinko vücutta 300’den fazla enzimin yapısında bulunur ve ayrıca hücre membranı dediğimiz, hücreyi

çevreleyen zarda bulunarak hücreyi oksitleyici radikallerden korur. Çinko ayrıca RNA ve DNA’yı sabit hale getirir ve DNA’nın iyi çalışmasını sağlar. Kanda histidin aminoasidi artınca çinko düşer. Çinko düşerse, tersine histidin artar. A vitamini çinkonun emilimi artırır. A vitamini eksikliğinde bu yüzden çinko da düşer.

Çinko eksikliği, gelişmiş ülkelerde hızlı bir şekilde artmaktadır. Yaşlıların %30’unda ve dünya popülasyonunda %30 oranında çinko eksikliği saptanmıştır.

Prostat bezinin ve üreme organlarının iyi çalışması için yeteri kadar çinko alınması gerekir. Çinko testosteron, büyüme hormonu, tiroid hormonu, IGF-1 ve insülin hormon sentezinde rol alır. Ayrıca çinko sayesinde östrojen ve progesteron etkisi artar ve yumurta oluşumu artar. Çinko yetmezliğinde libido azlığı, testosteron ve östrojen düşüklüğü olabilir. Çinko eksikliğinde insülin direnci artar.

Çinko, bağışıklık sistemi dediğimiz vücut direncinin güçlenmesinde, yara iyileşmesinde, tat ve koku duyusunun oluşmasında, büyüme, gelişme ve gebelik döneminde faydalı etkileri olan bir mineraldir.

Çinkonun iştah üzerine olan etkileri de vardır ve bu konuda araştırmalar henüz sonuçlanmamıştır.

Sperm hareketinin artmasında çinkonun rolü vardır.

Çinko, kuvvetli bir antioksidandır. Vücudumuzda bakır-çinko süperoksit dismutaz (CuZnSOD) isimli antioksidan bir enzimin yapısına girerek bağışıklık sistemini kuvvetlendirir. Günlük çinko ihtiyacı 11 mg kadardır.

Çinko eksikliğinde hücreye kalsiyum girişi bozulur. Kalsiyum giremeyince potasyumun hücre dışına çıkışı bozulur ve su birikimi olur. Hücre bu nedenle büyür. Bu nedenle iştah azalması, tat anormallikleri, cilt lezyonları, parakeratozis, üremede bozukluk, bağışıklık bozulması oluşur.

Çinko pankreastan insülin yapımı ve salgılanmasında çok büyük öneme sahiptir. Çinko yetmezliğinde diyabete eğilim artar.

Obezitesi olanlarda kanda leptin hormonu artarken çinkonun azalması aralarında bir ilişki olduğunu gösterir. Tiroid hormonu T4’ün T3 hormonuna dönüşmesinde çinkonun rolü vardır. Melatonin hormonu sentezlenmesinde de rolü vardır. Melatonin de bağırsaklardan çinko emilimini artırır. Testosteron hormonunu dihidrotestosterona döndüren 5 alfa redüktaz enzimi çinko ile çalışır.

Çinko, bağırsak epitel bütünlüğünün sağlanmasında büyük öneme sahiptir. Eksikliğinde iltihabi bağırsak hastalıkları sık görülür.

Çinko yetmezliğinde böbrekten sodyum tutulumu artar ve tansiyon yükselir.

Çinko eksikliği olanlarda demir eksikliği anemisi de sık görülür.

 

Takip edilen ,,,,,,,