Çinko Eksikliğinde Görülen Hastalıklar

  • Boyu uzamayan veya kilo almayan çocuklarda çinko yetmezliği olabilir. Büyüme geriliği olan çocuklarda günde 5-7 mg çinko ilavesi ile büyüme hız kazanmaktadır. Çinko eksikliğinin büyüme üzerindeki bu etkisinin mekanizması tam olarak bilinmemekteyse de, ‘insülin like growth faktör-1’ isimli büyüme hormonu üzerinden olduğu düşünülmektedir. Bu tür çocuklarınız varsa, endokrinoloji ve metabolizma uzmanı bir doktora başvurmanız gerekir. Burada çocuğunuzun hormonları ve diğer kan tetkikleri yapılarak değerlendirilecektir.
  • Sık enfeksiyona yakalanan kişi veya çocuklarda vücuttaki çinko araştırılmalı ve eksiklik varsa ilave verilmelidir
  • Çocuk ishallerinde çinko eksikliği araştırılmalı ve eksiklik varsa verilmelidir. Çinko verilmesinin ishalleri azalttığı saptanmıştır.
  • Sık akciğer enfeksiyonu olan çocuklarda da çinko eksikliği olup olmadığını araştırmak gerekir.
  • Yaşlı kişilerde görülen akciğer enfeksiyonlarının zemininde çinko eksikliği bulunabilir ve bunlara çinko verilmesi gerekebilir.
  • Yaşlı kişilerde sık görülen gözün makula dejeneransı hastalığında çinko almanın faydası olabilir. Bunu göz doktorunuzla konuşmanızda fayda vardır.
  • Şeker hastalarında da çinko eksikliği araştırılmalı ve eksiklik varsa destek tedavisi olarak alınmalıdır. Diyabetli hastalarda idrarla çinko kaybı fazladır.
  • Gebe ve emziren kadınlar ve yaşlıların ilave olarak çinko almaları gerekebilir. Bu nedenle çinko tetkiki yapılmalı, eksiklik varsa uygun dozda çinko ilavesi sağlanmalıdır.
  • Sperm sayısı az kişilerde kanda çinko düzeyine bakarak eksiklik varsa verilmelidir.
  • Ayrıca idrar söktürücü ilaç (diüretikler) kullananlar, kalsiyum ilacı alanlar ve bol posalı beslenenler, bağırsaklarında Crohn ve ülseratif kolit hastalığı olanlar ve devamlı enfeksiyonu olanların da ilave çinko alması faydalı olabilir. Çinko günlük 15 mg’dan fazla alınmamalıdır.
  • Çinko eksikliğinde tiroid hormon metabolizması bozulur ve kandaki T3 veT4 hormonu %30 oranında azalır. Bu arada T4 hormonunun T3 hormonuna dönüşümünü sağlayan enzim (deiyodinaz enzimi) çinko eksikliğinde %67 oranında azaldığından, T3 hormonunun azlığı meydana gelir. Bu nedenle çinkodan zengin olan peynir, sığır eti, kepekli ekmek, tavuk, yumurta sarısı, süt ve süt ürünleri, balık, patates, ceviz, badem, tam tahıllar, kuru fasulye, lahana, ay çekirdeği ve kuzu eti gibi gıdalarla beslenmek tiroid sağlığımız için gereklidir.
  • Prostat kanserli bazı hastalarda prostattaki çinko miktarı azalır. Bunlarda çinko tedavisi araştırılmaktadır.
  • Kulak çınlaması olanlarda çinko eksik olabilir.
  • Soğuk algınlığında sürenin kısalmasına faydalı olabilir.
  • Diyabetli kişilerde çinko eksikliği sıktır.
  • Kemoterapi gören bazı kanser hastalarında faydalı olabilir.
  • Çinko, kollajen sentezini artıran bir mineraldir.
  • Sperm hareketini artırabilir.
  • Testosteron eksikliğinde faydalı olur.
  • Orak hücreli anemide çinko yetmezliği sıktır.
  • Alkol fazla tüketenlerde çinko eksikliği sık görülür.
  • Bağırsak hastalığı (IBS) olanlarda çinko eksikliği giderilmelidir.

 

 

Takip edilen ,,,,,,,