Aşırı Çay Tüketimi Vitamin ve Mineral Eksikliği Yapabilir mi?

Aşırı siyah çay tüketen kişilerde tiaminin (Bl) azaldığı Tayland’da yapılan bilimsel çalışmalarda gösterilmiştir. Fazla miktarda çay içenlerde ve fermente çay yaprağı çiğneyenlerde çayın içinde bulunan tanen isimli madde, tiamin (Bl) emilimini azaltarak yetersizliğine sebep olur. Dünya çay komitesinin hazırladığı rapora göre ülkemiz yıllık kişi başına düşen 3,5 kilogram çay tüketimi ile dünya sıralamasında ilk sırada yer almaktadır. Bu rapor ülkemizde toplum sağlığının tehlikede olduğu gösteren en somut kanıttır. Üstelik tiamin ölçümü kanda rutin olarak yapılan bir tetkik olmadığından, toplumda hangi sıklıkta tiamin eksikliği olduğuna dair subklinik mevcut bir çalışmada bulunmamaktadır.

Kan değerlerinde tiamin miktarı düşük çıkan kişiler daha fazla C vitamini içeren besin maddelerini tüketerek meyve ve sebze gibi çayın zararlı etkilerini azaltabilirler. Ayrıca dikkat edilmesi gereken önemli bir diğer husus da yemek sırasında ya da hemen sonrasında çay tüketiminin sağlıklı bir alışkanlık olmadığıdır. Üstüne üstlük ülkemizde geleneksel olarak yemek üzerine çay ikramı ve içimi âdet haline gelmiştir. Bu geleneksel yerleşik alışkanlığın değiştirilmesi toplumsal bilinçlenme ve aydınlanma gerektiren ve hiç kolay olmayan bir durumdur.

Bir başka önemli konu da, çay tiryakisi olarak adlandırdığımız kişilerin aynı zamanda madde bağımlısı olduğu gerçeğidir. Toplumumuzda madde bağımlısı denildiğinde sadece uyuşturucu kullanan kişiler akla gelir. Ancak bu doğru bir bilgi değildir. Sigara da, çay da bir maddedir ve genel olarak her gün belli bir miktarda sigara ve çay içen kişiler de madde bağımlısıdır.

Tiamin yetersizliği ile ilgili birkaç şey daha söyleyecek olursak, subklinik tiamin yetersizliği aşırı miktarda karbonhidrat ve aşırı çay tüketen kişilerde daha sık görülür. Normal şartlar altında vücudunuzda 20 gün yetecek kadar tiamin vitamini depolanabilir. Tiamin yetersizliğinin yüksek olduğu durumlarda nöropsikiatrik belirtiler, bacaklarda nöropati, eklem sorunları, kalp hastalığı, ödem ve iştahsızlık gibi sağlık sorunları yaşanabilir. Hafif tiamin yetersizliklerinde daha çok bitkinlik, güçsüzlük, iştah azalması, el ve ayakta yanmalar, kasılma, huzursuzluk, bağırsak problemleri ve depresyon benzeri şikâyetler görülür.

Çay tüketiminin sağlık üzerindeki olumsuz etkilerinden biraz daha bahsedersek, siyah ve yeşil çayın folik asit ve D vitamini miktarında azalmaya sebebiyet verebilir ve bu nedenle siyah veya yeşil çay ayrıca folik asit ve D vitamini emiliminde de azalmaya yol açarak farklı tipteki

sağlık sorunlarını da tetikleyebilir. Günde 20 bardak çay içen bir tiryaki her çay bardağına 2 adet kesme şeker koyduğunda, aşırı miktarda kafein ve aşırı miktarda gereksiz kalori almış olur. Bu durumdaki bireylerin dengeli ve düzenli beslenmesi de olanaksızdır.

Çayı çok tüketenlerin suyu daha az içtiği görülür. Çay yapılırken suyun kaynaması da suda bulunan minerallerin kaybına neden olur. Çay içerek sıvı ihtiyacının karşılanması düşüncesi bu nedenle uygun değildir. Hatta birçok çay tiryakisi su ihtiyaçlarını da çay içerek giderdiklerini söyleyerek ayrı bir yanılgıya daha düşerler. Hiçbir içecek suyun yerine geçemez. Bu, doğru olmayan bir inanıştır ve uzun dönemde insan sağlığı üzerinde ciddi sonuçları olabilir. Bu tip bir yaşam tarzı içinde bulunan kişiler şeker hastalığı, kalp ritminde bozukluk, uykusuzluk, beslenme bozukluğu, genel sağlıkta bozulma, aşırı stres ve gerginlik gibi sağlık sorunlarını çok sık yaşarlar. Çoğunlukla tüketilen çayın yanında sigara da içildiğinden (sigara da vitamin eksikliğine sebep olur) vücuda verilen zarar iyice artmaktadır. Çayı çok sıcak içmek de ayrıca yemek borusu ve mide kanseri gibi hastalıklara yakalanma oranında artışa neden olur.

Azı karar çoğu zarar diyerek ve günde 3-5 çay bardağından daha fazla siyah çay içilmesinin sağlık açısından uygun olmadığının altını çizelim. Gebeler ve emzirenler de 3 çay bardağından fazla siyah çay içmemelidir. Fazlası düşük riskini artırır. Ayrıca siyah çayın demir bağlayıcı etkisi vardır, bu nedenle ferritin ve hemoglobin düşüklüklerine neden olurken anksiyete, tansiyon yüksekliği, göz tansiyonu ve kemik erimesi hastalığı olanları da ciddi manada etkileyebilir.

Günde 4 bardaktan fazla kahve içenlerde plazma B6 vitamini (pridoksal 5 fosfat) %14 oranında düşük bulunmuştur.

Takip edilen ,,,,,,,